IMKB : 0 / 0,00 $ : 0,00 / 0,00 : 0,00 / 0,00 Altın : 0,00 / 0,00





ÖTV'siz deniz yakıtı rant kapısı oldu
30 Temmuz 2008 09:26
Yaklaşık 4 yıl önce yürürlüğe giren Kanun sayesinde akaryakıtı ÖTV'siz alan balıkçılarla ve yetkililerle ÖTV'siz akaryakıt uygulamasının öncesi ve sonrasını konuştuk.

PAYLAŞ : Share/Bookmark

Yaklaşık 4 yıl önce yürürlüğe giren Kanun sayesinde akaryakıtı ÖTV'siz alan balıkçılarla ve yetkililerle ÖTV'siz akaryakıt uygulamasının öncesi ve sonrasını konuştuk.

İstanbul’un birçok noktasında görüşlerini aldığımız balıkçılar, 4 yıl öncesine kadar gerek Marmara Denizi'nde gerekse Karadeniz'de açıktaki gemilerden kaçak mazot aldıklarını ancak uygulama ile birlikte kaçak mazot kullanmadıklarını dile getirdiler. ÖTV'siz akaryakıttan rant elde edildiğine ilişkin iddialara balıkçılar; "İstanbul'da limanlarda denetimler sık ve düzenli ancak Türkiye'nin diğer denize kıyısı olan şehirlerde bu denetimler ne derece düzgün yapılabiliyor, bunu kontrol etmek gerekir" dediler.

Resmi Gazete'de 31 Aralık 2003 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren "Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği'nce" yük ve yolcu taşıyan gemilere, ticari yatlara, hizmet ve balıkçı gemilerine miktarı her geminin teknik özelliklerine göre tespit edilmek ve bu akaryakıtı kullanacak gemi jurnaline işlenmek kaydıyla verilen akaryakıtın ÖTV tutarı bu gemilere tam 4 yıldır sıfıra indirgenerek veriliyor. Üç tarafı denizlerle çevrili olmasına rağmen, taşımacılığının yüzde 95'ini karayolu ile gerçekleştiren Türkiye'de, deniz taşımacılığına ivme kazandırmak için yük ve yolcu taşıyan deniz araçlarına ÖTV'siz yakıt verilmesi sağlandı.

54 firmanın ‘İhrakiye Teslim Lisansı’ bulunuyor

O dönem yetkilendirilen 14 firmanın yanında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun internet sitesinden alınan bilgiler doğrultusunda 2008 yılı Temmuz ayı itibariyle 10 ilde toplam 54 'İhrakiye Teslim Lisansı' olan firma bulunuyor. İhrakiye Teslim Lisansı olan illerin başında 29 firma ile İstanbul geliyor. İstanbul'da lisansı bulunan firmalardan 5'i havacılık alanında da yakıt pazarlaması gerçekleştiriyor. Ardından Mersin geliyor. Mersin'de 8 firmanın ihrakiye teslim lisansı bulunurken İzmir'de 4 ve Trabzon'da 3 firmada lisans bulunuyor. Trabzon'u lisanslı 2 firma sayısı ile Muğla ve Samsun takip ediyor. Ardından birer lisanslı firma ile Ankara, Hatay, Kocaeli ve Osmaniye geliyor. Saydığımız illerin haricinde tüm Türkiye genelinde hizmet veren 2 firma daha bulunuyor.

2007 yılında 301.6 milyon ton ÖTV'siz yakıt tüketildi

Deniz Ticaret Odası'nda sicil kaydı bulunan deniz araçları, düzenlenen 'Özel Tüketim Vergisi İndirilmiş Yakıt Alım Defterleri'ne (karne) işletmek kaydıyla bu dağıtım şirketlerinden ÖTV'siz yakıt almaya başladı. Maliye Bakanlığı'nca uygulanan bu uygulamanın denetim ve kayıt altında tutma görevi ise Deniz Ticaret Odası'na ait bulunuyor. Böylece denizcilik sektörüne 2004 yılında 243 milyon ton, 2005 yılında 262.4 milyon ton, 2006 yılında 283.5 milyon ton ve 2007 yılında da 301.6 milyon ton olmak üzere ÖTV'siz yakıt verildi.

“Aradaki fark için artık kimse teknesini riske etmek istemez”

Enerji Petrol&Gaz olarak İstanbul'da Yenikapı Balıkçı Hali, Kireçburnu ve Rumelikavağı'ndaki balıkçılar ile görüşerek ÖTV'siz yakıt uygulamasının getirileri, uygulama öncesindeki durumu ve ÖTV'siz yakıtta elde edilebilecek ranta ilişkin iddiaları konuştuk. ÖTV'siz yakıt hususunda teknelerin kapasiteleri üzerinde yakıt aldıklarını duyduklarını belirten balıkçılar; "İstanbul'da denetimler çok sıkı. Diğer şehirlerde de iş denetimlerde bitiyor. Aradaki küçük fark için kimse teknesini riske etmek istemez" şeklinde konuştu.

Görüştüğümüz balıkçılar, 2004 yılı öncesinde kaçak mazot kullandıklarını ya da bazı teknelerin kapasiteleri üzeri yakıt alarak daha küçüklere satış yaptığını belirterek ÖTV'siz yakıt uygulamasıyla bu durumların ortadan kalktığını dile getirdiler. Kaptanlar, kaçak mazot ile ÖTV'siz yakıt arasında fiyat farkının çok az olduğuna dikkat çekerek böyle bir fark için ne kendilerini ne de teknelerini riske atmayacaklarını söylediler. Teknelere dair jurnallerin ve defterlerin liman tarafından denetlendiğini belirten balıkçılar, ÖTV'siz yakıtın rant kapısı olmasının liman denetimleriyle sona erdirilebileceğini dile getirdiler.

“ÖTV'siz akaryakıt balıkçılığa destek için değil, kaçak mazotu önlemek için uygulanıyor”

Türkiye'nin denizcilik sektörünün gelişmesi için atılan ve bugüne kadar denizcilik sektörüne 1 milyar YTL katkı sağlayan bu olumlu hamleyi suistimal etmek isteyenler, bu uygulamadan rant elde edebiliyor. 2004 yılı öncesinde Türkiye karasularında ağırlık olarak kullanılan 'kaçak mazot', ÖTV'siz akaryakıt uygulaması ile Enerji Petrol&Gaz Gazetesi olarak görüştüğümüz balıkçıların açıklaması doğrultusunda yüzde 90 oranında ortadan kaldırıldı. İstanbul Yenikapı Balıkçılar Hali'nde görüştüğümüz soyadını vermek istemeyen Kerem Kaptan yaklaşık 14 yıldır denizlerde balıkçılık yaptığını söyleyerek başlıyor söyleşimize. İki balıkçı teknesi bulunan Kerem kaptan, kaçak mazotu bir dönem kullandığını belirterek; "Artık ÖTV'siz yakıt uygulamasıyla kaçak mazotla aradaki fark azaldı. Bu küçük fark için neden kaçak mazot alma riskini göze alayım? 2004 yılında ortaya çıkan bu uygulama Türk denizlerindeki balıkçılığa destek olması için değil, her şeyiyle kaçak mazotu önlemek için ortaya kondu. Başarıya da ulaşıldı" dedi.

“İstanbul’da denetimler sık ve düzenli”

Sorularımızı içtenlikle yanıtlayan Kerem kaptan, ÖTV'siz akaryakıt uygulamasına rağmen gerek kaçak mazot gerekse ÖTV'siz yakıtlardan elde edilen haksız rantın İstanbul dışındaki şehirlerde, özellikle Mersin veya Samsun'da gerçekleşebileceğini vurguladı. Gerek Sahil Güvenlik gerekse limanlarda gerçekleştirilen denetimlerin İstanbul'da sık ve düzenli olduğuna dikkat çeken Kerem kaptan; "Zaten yasal yollarla karlılık oranları arttı. Böyle bir ortamda neden yasa dışı olaylara girilsin ki?" şeklinde konuştu. Teknelerin oldukça pahalı olduğunu söyleyen Kerem kaptan şunları söyledi; "Yasa dışı uygulamaya girdiğinizde öncelikle teknenizi bağlıyorlar. Ardından teknede bulunan kapasite dışı yakıtın normal fiyatından ödemek şartıyla yüklü bir cezaya tabi tutuluyorsunuz. Hakkınızda yasal işlem başlatılıyor. Bunları yaşayacağını bilen bir balıkçı kendisini ve teknesini bile bile riske atmaz."

“Kapasitesinin üzerinde yakıt alan balıkçılar olduğunu duyuyoruz”

Yaklaşık 25 yıldır denizlerde bilfiil balıkçılık yapan ve sezonun kapalı olması nedeniyle Yenikapı Balıkçı Hali'nde teknesinin bakımıyla uğraşan ve soyadını vermek istemeyen Cengiz kaptan, ÖTV'siz akaryakıt uygulamasına rağmen hala balıkçılar arasında depo hacminin ya da motor gücüne bağlı olarak belirlenen kapasitenin üzerinde yakıt alan balıkçılar olduğunu duyduğunu dile getiriyor. Bu konuda Cengiz kaptan şunları söyledi; "Limanlarda aldığımız duyumlara göre bir kısım balıkçı tekneleri alacakları yakıtın üzerinde ürün satın alarak bu yakıtı bayide bırakıyor ve sadece parasını alarak limanda beklemeye devam ediyor. Jurnalini, liman defterini hazırlasa da limanı terk etmeyerek durduğu yerde kar ediyor. Bundan tekne sahibi de tayfa da memnun, neden olmasınlar ki!"

“ÖTV’siz yakıt olmasaydı tüm teknelere 'satılık' tabelası asılırdı”

İstanbul Boğazı'nda bir diğer balıkçı barınağı olarak hizmet veren Kireçburnu'nda bu kez Ekrem kaptan ile görüştük. Teknesindeki ağlarla ilgilenen Ekrem kaptan, görüşme talebimizi kabul etmesinin ardından ÖTV'siz yakıt uygulamasının kendileri için çok olumlu bir uygulama olduğuna dikkat çekerek; "Zaten 12 ay içerisinde en fazla 4 ay çalışabiliyoruz. Geri kalan 8 ay iş yapamıyoruz. Bu uygulama olmasaydı görebileceğiniz bütün balıkçı teknelerinde 'satılık' levhası asılırdı. Bu uygulamanın kötüye kullanımı şöyle olabilir; gemiye en fazla 1 ton fazladan yakıt alınır, bu miktar da tayfalar arasında paylaştırılır."

“Kaçak mazottan rant elde edenler şimdi kan ağlıyor”

"Bulunduğumuz bölgede çok sık ve düzenli biçimde kontroller gerçekleştiriliyor" diyerek açıklamalarını devam ettiren Ekrem kaptan; "ÖTV'siz yakıt uygulaması kaçak mazotu sona erdirdi. 2004 yılı öncesinde av sezonlarında ben de kaçak mazot kullanan balıkçılardan biriydim. Av sezonunda Rumelifeneri'nin 20 mil açığına gider Ukrayna bandıralı yakıt tankerlerinden mazot alır, o mazotla avlanırdık. Ancak, uygulama ile birlikte bu durum tamamen ortadan kalktı. 2004'ten sonra kaçak mazottan rant elde edenler kan ağlamaya başladı" dedi.

“Eskiden büyük tekneler küçüklere yakıt satardı”

İstanbul'un en büyük balıkçı barınaklarından biri olan Rumelikavağı'nda ise teknelerine bakım yapan balıkçılar, bir dönem kaçak mazot kullandıklarını ancak uygulamayla birlikte bu durumun ortadan kaktığını söylediler. Yaklaşık 20 yıldır o bölgede balıkçılık yapan ve soyadını vermeyen Ahmet kaptan, denizlerde kaçak mazotun kullanımı ÖTV'siz akaryakıt uygulamasıyla sona erdiğini vurgulayarak; "Zaten ÖTV'siz yakıt mevcut teknelere zor yetiyor, bazı zamanlar kısıtlamaya bile gidiyoruz. Eskiden büyük tekneler barınaklara gelip kapasitelerinin üzerinde aldıkları yakıtları daha küçük ölçekli teknelere satarlardı. Fakat artık bu tür şeyler duymuyoruz" dedi.



Bu haber 16703 kez okunmuştur


Bu habere henüz yorum yazılmamış

İlk yorum yazan siz olun!








Köşe Yazarları